Tips voor een duurzame organisatie te creëren

Nederland heeft de afspraak gemaakt in het Klimaatakkoord om voor 2030 de uitstoot van het broeikasgas CO2 terug te dringen. De recente Shell zaak van Milieudefensie bracht weer sterker aan het licht, hoe belangrijk het is dat ook organisaties mee moeten transformeren naar een duurzame toekomst. Om dit doel te bereiken, heeft de overheid afspraken gemaakt met verschillende organisaties maar ook diverse wet- en regelgeving geïntroduceerd. Daarnaast zijn er diverse ontwikkelingen in de Europese wet- en regelgeving (zoals de Green Deal) met grote invloeden op de energieprestatie van onze gebouwen. Een ding is zeker: onze organisaties gaan de komende jaren transformeren. Organisaties zouden in de breedste zin van het woord op termijn een duurzame bedrijfsvoering moeten voeren. Een organisatie duurzaam transformeren is voor veel partijen een lang proces. In dit artikel zoomen we in op hoe organisaties duurzaam transformeren, wat voor een acties we met elkaar kunnen nemen en wat jij zou kunnen doen om jouw organisatie te inspireren om te transformeren. Ook geven we een aantal mooie schoolvoorbeelden in Nederland.

Wat is een duurzame organisatie?

Een organisatie is 'duurzaam' zodra zij in iedere keten rekening houdt met de impact op ons ecosysteem. Dit houdt o.a. in dat organisaties gebruik maken van circulaire materialen, een CO2-neutraal mobiliteitsbeleid heeft, duurzame voeding aanbiedt, een bewust afval beleid voert, aardgasvrij is, zo min mogelijk energie verbruikt en medewerkers aanmoedigt om duurzaam te werken én leven. Deze holistische aanpak is tot op heden nog onderbelicht bij de meeste organisaties. Er worden stappen gezet in organisaties maar dit kan veel duurzamer én sneller. Door als organisatie je maatschappelijke voorbeeldrol te nemen, inspireer je tevens ook je medewerkers om duurzaam te leven. Op dit moment ligt de focus nog sterk op het terugdringen van CO2 in onze gebouwen, een goede zet maar er is natuurlijk meer nodig om gezond met elkaar in de toekomst te leven én werken. Hier gaat hoogstwaarschijnlijk verandering komen door o.a. de Klimaatwet en de Omgevingswet.


Wet- en regelgeving

Met name de Europese wet en regelgeving is sturend voor onze organisaties. Richtlijnen worden geïmplementeerd in ons wettelijk systeem en beleid. De Wet Milieubeheer is hoofdzakelijk de basis voor milieuvriendelijke bedrijven. In het algemeen stelt deze wet dat alle bedrijfsactiviteiten zo min mogelijk het milieu mogen belasten. Zaken als een informatieplicht zijn hierin opgenomen om bedrijven energiebesparende maatregelen uit te laten voeren. Ook het Bouwbesluit is een belangrijk instrument. Hier is o.a. al in opgenomen dat het verboden is om kantoren na 2023 in gebruik te nemen zonder energielabel C certificaat. De verwachting is dat rond 2030 energielabel A verplicht zal zijn. Ook kantoren moeten dus mee transformeren. Voor bedrijven die verder niets te maken hebben met dit soort regelgeving (zoals een lokale boekenwinkel of bloemist) gelden er (nog) geen regels m.b.t. energiebesparing. Ook gelden er regels voor een organisatie indien het bedrijf 'vervoerrelevant' is. Vanuit Europa komen er steeds meer richtlijnen bij waardoor we ook bedrijven goed zullen moeten ontzorgen in dit proces. Tot slot kan voor afvalpreventie alleen eisen gesteld worden door een omgevingsvergunning. Nieuwsgierig naar welke verplichtingen voor jouw organisatie gelden? Kijk dan eens op de Wetchecker. Binnen 5 minuten ontdek je op hoofdlijnen wat relevant is voor jouw organisatie. Uit deze opsomming van normen is sterk terug te zien dat er momenteel vooral gefocust wordt op energiebesparing. Organisaties moeten op termijn steeds meer integraal gaan kijken naar hun duurzaamheidsbeleid en transformeren naar een gehele duurzame organisatie, niet slechts op het energiebesparingsdeel. Kortom, één generieke regel voor 'bedrijven' geldt niet voor dit verhaal. De wet- en regelgeving geven een goede aanzet maar er is helaas onvoldoende toezicht en handhaving richting onze organisaties.


Acties die organisaties kunnen nemen

Het verduurzamen van onze organisatie is brede en integrale opgave. Onze perceptie en aanpak in organisaties is echter vaak nog sterk sectoraal. Onderstaand een paar tips over hoe jij jouw organisatie duurzaam kunt transformeren:


- Stimuleer thuiswerken: Dit beperkt de benodigde kantoorruimte en bespaart vervoerskosten en CO2-uitstoot. Tijdens de eerste corona lockdown was sterk te zien wat het effect van ons woon-werk verkeer is. Werk kortom zoveel mogelijk thuis voor een beter milieu!

- Investeer in zon-op-dak: Leg zonnepanelen op het dak (of in de gevel) van de organisatie. Het is ook mogelijk om het dak beschikbaar te stellen voor een energiecoöperatie in de buurt. Het kan ook nog eens zorgen voor minder uitgaven van een organisatie.

- Energie besparen: Het besparen van energie kan voor organisaties interessant zijn om kosten te beperken en een aangenaam klimaat voor medewerkers te creëren. Het transformeren van het gebouw is echter een grote klus. Bij een natuurlijk moment kan een bedrijf ervoor kiezen om beter te isoleren, ventileren etc. om het gebouw vervolgens aardgasvrij-ready te maken. Dit is echter wat complexer als je je pand huurt.

- Elektrisch lease beleid &, het OV fietsbeleid: Het stimuleren van alternatieve vervoersmiddelen zou binnen een organisatie een prioriteit moeten zijn. Je ziet bij veel organisaties dat personeel nog steeds met fossiele vervoersmiddelen hun woon-werk beweging maken. Enorm vervuilend... Er zijn verschillende organisaties die bijvoorbeeld een hogere vergoeding geven bij schonere vervoerskeuzes, goed gedrag dient immers beloond te worden!

- Neem kantoorplanten: Planten nemen CO2 op en geven ook een impuls aan het interieur. Leuk voor de uitstraling en goed voor het milieu!

- Maak een duurzame koffie-corner: Maak van de sociale ontmoetingsplekken een duurzaam podium in jouw organisatie om ook anderen te inspireren.

- Stimuleer duurzame voeding op het menu: In kantines van organisaties zie je nog steeds erg veel niet zo duurzame ingrediënten. Dit kan veel beter! Inspireer ook eens om jouw organisatie mee te laten doen aan bijvoorbeeld initiatieven als 'Week zonder vlees'. En vraag regelmatig naar duurzame opties op het menu. Ook kun je eens navragen wat je organisatie aan voedselverspilling doet.

- Afval scheiding & zero-waste stimuleren: In veel organisaties wordt nog niet goed afval gescheden, laat staan dat er zero-waste doelstellingen nagestreefd. Ook hier vallen nog grote slagen in te halen. Breng dit eens onder het voetlicht tijdens de 'Zero-waste week' binnen jouw organisatie.

- Recycling van water: Een duurzaam gebouw gaat ook slim om met het waterverbruik. Verschillende slimme en duurzame opties zijn hierin mogelijk denk aan regenwater opvang, voldoende groen om het gebouw en het recycling van regenwater voor toiletten. Ook de warmte van indoor-water kan ingezet worden ter verwarming/koeling van het gebouw.

- Duurzaam omgaan met elektriciteit en gas: In ongeveer 80% van de Nederlandse gebouwen kan gemiddeld 25-30% efficiënter met energie worden omgegaan. Bedrijven laten vaak nog onnodig apparatuur aanstaan of houden deuren onnodig open. Door slim om te gaan met het verbruik kunnen organisaties energie (en de dus ook kosten) besparen.

- Duurzame inkoop van kantoorartikelen: Er zijn tegenwoordig steeds meer aanbieders van duurzame kantoorartikelen. Zorg ervoor dat je bedrijf ook let op de duurzaamheid van alle producten die gebruikt worden.

- Ventilatie: Ventilatie is nodig om een gezond binnenklimaat te realiseren. Hiervoor zijn verschillende opties mogelijk en voor iedere situatie geldt dat het altijd maatwerk is. Het type ventilatie hangt ook samen met de andere energiebesparende maatregelen die een organisatie gaat nemen, kies dus strategisch.

- Andere vormen van duurzame energie: Niet alleen energie-opwek is belangrijk maar ook goede warmte-koude bronnen om het binnenklimaat zo aangenaam mogelijk te houden

- Groene daken: In het kader van klimaatadaptatie dragen groene daken ook bij aan een betere werk-woon omgeving. Het ziet er mooi uit, je draagt bij aan een groenere leefomgeving (ook voor de diertjes) én zorgt voor een aangenaam binnen klimaat. Wil je meer weten over groen daken? Check dan deze link.


Wat kun jij doen?

- Een duurzaam voorbeeld geven: Informeer eens in jouw organisatie naar welke duurzame maatregelen zij al nemen. Wat loopt goed? Wat kan beter? En wat kun jijzelf initiëren? De bovenstaande tips helpen je wellicht daarbij. De organisaties worden immers ook gevormd door de medewerkers zelf waardoor je met zelf actie nemen, een transformerende voorbeeld kunt geven!


- Actie voeren: In het kader van de campagne Licht uit, deur dicht van Urgenda gingen we op pad in Maastricht om bedrijven te checken of zij de lichten uitzetten na kantoortijden. De campagne Licht Uit, Deur Dicht is een samenwerking tussen o.a. de Nacht van de Nacht (de Natuur en Milieufederaties), het duurzaam koopleger Stoere Vrouwen en Stichting Stimular. Doe jij ook mee?


- Inspiratie opdoen: Ben je nieuwsgierig naar duurzame voorbeeld organisaties om inspiratie op te doen? De volgende gebouwen zijn enorm inspirerend: hoofdkantoor Eneco Rotterdam, het gemeentekantoor van Venlo en natuurlijk het Triodos hoofdkantoor.



Geschreven door: Tiffany Pergens. Juni 2021


#duurzaammkb #organisatie #duurzamebedrijfsvoering #urgenda #lichtuitdeurdicht #verandering #bedrijven #klimaatverandering #transitie #energiebesparingsplicht #MVO #klimaatneutraalondernemen #duurzamebedrijventerreinen #holistischkijken #integraliteit #wetmilieubeheer #milieu #bedrijventerreinen #klimaatplan #klimaatwet #duurzamebedrijven

0 comments

Related Posts

See All